Bí àwọn ará Yúróòpù ṣe ń kojú ìgbóná ooru tó ń pọ̀ sí i, a kò lè sọ̀rọ̀ nípa ìjẹ́pàtàkì ààbò oòrùn.
Kí ló dé tí a fi gbọ́dọ̀ ṣọ́ra? Báwo la ṣe lè yan àti lo oòrùn tó yẹ? Euronews kó àwọn ìmọ̀ràn díẹ̀ jọ láti ọ̀dọ̀ àwọn onímọ̀ nípa awọ ara.
Idi ti aabo oorun ṣe pataki
Àwọn onímọ̀ nípa awọ ara sọ pé kò sí ohun tí a ń pè ní àwọ̀ ara tó dáa.
“Àmì pé awọ ara wa ti ní ìpalára nípasẹ̀ ìtànṣán UV, ó sì ń gbìyànjú láti dáàbò bo ara rẹ̀ lọ́wọ́ ìbàjẹ́ mìíràn. Irú ìpalára yìí lè mú kí ewu àrùn jẹjẹrẹ awọ ara pọ̀ sí i,” ni British Association of Dermatologists (BAD) kìlọ̀.
Àwọn ọ̀ràn tuntun tó lé ní 140,000 ló ti ní àrùn melanoma ní gbogbo ilẹ̀ Yúróòpù ní ọdún 2018, gẹ́gẹ́ bí Global Cancer Observatory ṣe sọ, èyí tó pọ̀ jùlọ nínú èyí ló jẹ́ nítorí pé oòrùn máa ń ràn káàkiri.
“Nínú àwọn ọ̀ràn tó ju mẹ́rin nínú márùn-ún lọ, àrùn jẹjẹrẹ awọ ara jẹ́ àrùn tí a lè dènà,” BAD sọ.
Bii o ṣe le yan oorun oorun
“Wá èyí tí ó ní SPF 30 tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ,” Dókítà Doris Day, onímọ̀ nípa awọ ara tí ó wà ní New York, sọ fún Euronews. SPF dúró fún “okùnfà ààbò oòrùn” ó sì ń tọ́ka sí bí ìpara ààbò oòrùn ṣe ń dáàbò bò ọ́ lọ́wọ́ ìgbóná oòrùn tó.
Day sọ pé ó yẹ kí oòrùn tó ń tàn yòò yẹ kí ó jẹ́ gbọ̀ngbọ̀n-gbọ̀ngbọ̀n, èyí tó túmọ̀ sí wípé ó ń dáàbò bo awọ ara kúrò lọ́wọ́ ìtànṣán ultraviolet A (UVA) àti ultraviolet B (UVB), èyí tí ó lè fa àrùn jẹjẹrẹ awọ ara.
Gẹ́gẹ́ bí American Academy of Dermatology (AAD) ti sọ, ó sàn láti yan ohun tí ó lè dènà omi láti fi sunscreen.
“Ìṣètò gidi ti jeli, lotion tàbí cream jẹ́ ohun tí ẹnìkọ̀ọ̀kan fẹ́, pẹ̀lú jeli tó dára jù fún àwọn tó ní ara tó dára jù àti àwọn tó ní awọ tó ní epo, nígbà tí kiremi sàn fún àwọn tó ní awọ tó gbẹ,” Dókítà Day sọ.
Oríṣi méjì ló wà ní pàtàkì fún ìpara oorun, ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn sì ní àǹfààní àti àléébù tirẹ̀.
“Àwọn ohun èlò ìdáàbòbò oòrùn kẹ́míkàbi eleyiDiethylamino Hydroxybenzoyl Hexyl Benzoate àtiBis-Ethylhexyloxyphenol Methoxyphenyl Triazine àwọn“Ó máa ń ṣiṣẹ́ bí kànrìnkàn, ó sì máa ń fa ìtànṣán oòrùn mọ́ra,” AAD ṣàlàyé. “Ó máa ń rọrùn láti fi àwọn oògùn wọ̀nyí pa awọ ara láìfi àpò funfun sílẹ̀.”
“Àwọn ohun èlò oorun tí a fi ń ṣọ́ oòrùn ń ṣiṣẹ́ bí ààbò,bi eleyiTítáímọ́nì díọ̀sììmù,“Jíjókòó lórí awọ ara rẹ kí o sì yí ìtànṣán oòrùn padà,” AAD sọ, ó sì fi kún un pé: “Yan ìpara oorun yìí tí o bá ní awọ ara tó rọrùn.”
Bii o ṣe le lo sunscreen
Òfin àkọ́kọ́ ni pé ó yẹ kí a fi oorun dídùn lo.
“Àwọn ìwádìí ti fi hàn pé ọ̀pọ̀ ènìyàn ló ń lo ohun tó kéré sí ìdajì iye tó yẹ láti pèsè ààbò tó wà lórí àpótí náà,” BAD sọ.
“A sábà máa ń gbàgbé àwọn agbègbè bí ẹ̀yìn àti ẹ̀gbẹ́ ọrùn, tẹ́ḿpìlì àti etí, nítorí náà o ní láti fi sí i dáadáa kí o sì ṣọ́ra kí o má baà pàdánù àwọn ibi tí a fi ṣe é.”
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé iye tí a nílò lè yàtọ̀ síra gẹ́gẹ́ bí irú ọjà náà ṣe rí, AAD sọ pé ọ̀pọ̀ àwọn àgbàlagbà yóò nílò láti lo ohun tí ó jọ “gilasi ìbọn” ti oorun oòrùn láti bo ara wọn pátápátá.
Kì í ṣe pé ó ṣe pàtàkì kí o fi oorun sí i nìkan ni, ó tún ṣe pàtàkì kí o máa lò ó nígbà gbogbo. “Ó tó ìdá mẹ́jọdínlọ́gọ́rin nínú ọgọ́rùn-ún ọjà kan ni a lè yọ kúrò nípa gbígbẹ aṣọ ìnu, nítorí náà o yẹ kí o tún fi sí i lẹ́yìn wíwẹ̀, òógùn, tàbí ohunkóhun mìíràn tó lè fa ìpalára,” BAD dámọ̀ràn.
Níkẹyìn, má ṣe gbàgbé láti lo ìpara oorun rẹ dáadáa.
Àwọn ìwádìí fi hàn pé tí o bá jẹ́ ọwọ́ ọ̀tún, o máa fi oorun sí apá ọ̀tún ojú rẹ, àti apá òsì ojú rẹ tí o bá jẹ́ ọwọ́ òsì.
Rí i dájú pé o fi aṣọ ìbora kan gbogbo ojú, mo fẹ́ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ojú òde kí n sì parí pẹ̀lú imú, láti rí i dájú pé gbogbo nǹkan bò. Ó tún ṣe pàtàkì láti bo orí tàbí apá kan irun àti ẹ̀gbẹ́ ọrùn àti àyà..
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Keje-26-2022